UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to). Więcej informacji znajdziesz tutaj.
TEATRNN.PL              Zapraszamy na nową stronę Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" pod adresem: teatrnn.pl!   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Wielokulturowość > Brama Pamięci - lubelscy Żydzi > Henio Żytomirski > Henio Żytomirski - Historia Jednego Życia
Henio Żytomirski - kalendarium życia

Imię i nazwisko: Chaim (Henio) Żytomirski
Data i miejsce urodzenia: 25 marca 1933 r.
Miejsce zamieszkania przed II wojną światową: Lublin, ul. Szewska 3

Rodzina
Rodzice:
Szmuel (Samuel) Żytomirski i Sara z d. Oksman
Dziadkowie: Froim Żytomirski i Chaja z d. Mełamed
Ciotki ze strony ojca Szmuela Żytomirskiego: Sonia, Ester, Rachela
Stryj: Leon (Lejbus, Yehuda)
 
 
 
ROK 1933
30 stycznia - Adolf Hitler zostaje mianowany przez prezydenta Hindenburga Kanclerzem Niemiec.
5 marca - w Niemczech odbyły się wybory parlamentarne. NSDAP zdobyło 44% głosów.
22 kwietnia ? w Niemczech utworzono tajną policję polityczną Gestapo.
18 października ? w Moringen koło Hanoweru powstał pierwszy obóz koncentracyjny dla kobiet.
 
25 marca ? urodził się Chaim (Henio) Żytomirski.
 
 
 
ROK 1937
październik ? wprowadzenie getta ławkowego na niektórych polskich uczelniach wyższych.

1 września ? Henio Żytomirski zaczyna chodzić do przedszkola ?Trachter?.
? - Leon Żytomirski (stryj Henia) wyjeżdza do Palestyny.
 
 
 
ROK 1938
26 stycznia ? gen. Tadeusz Kutrzeba w założeniach planu wojny z Niemcami określił przewagę militarną Niemiec jako trzykrotną.
4 lutego - Adolf Hitler został naczelnym dowódcą
13 marca ? wejście wojsk niemieckich na terytorium Austrii i wcielenie jej do Rzeszy (Anschluss Austrii).
9/10 listopada ? wielki pogrom Żydów w Niemczech i Austrii ("kryształowa noc").
 
lato - Henio Żytomirski spędza wakacje w okolicach Puław.
1 września ? Henio Żytomirski zaczyna chodzić do przedszkola, w którym dzieci rozpoczynały naukę czytania i pisania.
 
 
 
ROK 1939
1 września - wybuch II wojny światowej.
9 września ? nalot bombowy na Lublin.
23 października ? Lublin stolicą Dystryktu Lubelskiego.
1 grudnia ? rozporządzenie Hansa Franka nakazujące Żydom noszenie naszywki z gwiazdą Dawida.
 
1939/1940 - na początku wojny ojciec Henia - Szmuel, ucieka do Lwowa, aby starać się o certyfikaty na wyjazd do Palestyny. Po paru miesiącach wraca do Lublina. Jako urzędnik lubelskiego Judenratu (Rady Żydowskiej) Samuel Żytomirski otrzymuje pracę jako naczelnik poczty w getcie. Urząd pocztowy mieścił się przy ul. Kowalskiej 2. Funkcję urzędnika pocztowego Szmuel Żytomirski pełnił też po przeniesieniu do getta na Majdanie Tatarskim. W związku z pracą na poczcie miał kontakt z polskim ruchem oporu - otrzymywał nielegalną prasę. Jednocześnie praca na poczcie ułatwiała mu kontakt korespondencyjny z bratem, który od 1937 roku przebywał w Palestynie.
 
 
 
ROK 1940
maj ? utworzenie Flugplatzu w Lublinie. Był to obóz pracy zlokalizowany na terenie dawnego lotniska Wytwórni Samolotów Plage i Laśkiewicza.
24 lipca ? Gubernator Hans Frank wydaje rozporządzenie określające pochodzenie żydowskie
 
19 marca ? Wszyscy zdrowi. (...) Staraj się o certyfikaty dla całej naszej rodziny.
Fragment kartki wysłanej poprzez Czerwony Krzyż, napisanej w dniu 19 marca 1940 roku przez Froima (dziadka Henia) do Leona Żytomirskiego (stryja Henia).
30 marca - Samuel wraz z rodziną wkrótce jadą do Palestyny. Staraj się o certyfikaty dla rodziców i sióstr.
Fragment kartki wysłanej poprzez Czerwony Krzyż przez Sarę Żytomirską (matkę Henia) do Leona Żytomirskiego.
6 maja ? O certyfikacie zostałem powiadomiony i czynię wszelkie starania aby je móc wykorzystać. Przypuszczam, że przygotowania do wyjazdu potrwać mogą jeszcze 2 ? 3 miesiące.
Fragment listu napisanego w Lublinie w dniu 6 maja 1940 r. przez Szmuela Żytomirskiego do brata Leona będącego w Palestynie.
 
 

ROK 1941
10-14 marca - akcja wysiedleńcza w Lublinie, podczas której do małych miasteczek m. in. Bychawy, Żółkiewki wywieziono 9200 Żydów.
24 marca ? utworzenie getta na Podzamczu.
Fragment rozporządzenia gubernatora dystryktu lubelskiego E. Zoernera: Ze względu na dobro publiczne zostaje z natychmiastową mocą utworzona zamknięta dzielnica mieszkaniowa (getto). Granice getta są wyznaczone następującymi ulicami: od rogu Kowalskiej, przez Kowalską, Krawiecką wzdłuż bloku domów, przecinając wolne pole Siennej od Kalinowszczyzny aż do rogu Franciszkańskiej, następnie Unicką aż do rogu Lubartowskiej, Lubartowską aż do roku Kowalskiej. We wspomnianej dzielnicy winni zamieszkać wszyscy osiadli w Lublinie Żydzi. Ludności żydowskiej zabroniony jest stały pobyt poza gettem. Żydzi mieszkający poza gettem powinni osiedlić się w nim w terminie do 15 kwietnia 1941 r.
24-25 kwietnia ? Rada Żydowska przeprowadza nakazany przez władze niemieckie spis ludności żydowskiej. Wykazał on 34149 osób zamieszkałych w dzielnicy żydowskiej Lublina.
 
7 stycznia ? My, wszyscy, dzięki Bogu, jesteśmy zdrowi i mieszkamy na swoich miejscach. Ja prawie nic nie zarabiam, nie wyjechałem z domu cały czas, Mama, jak zwykle - przy gospodarstwie, Estusia u (......) zarabia na swoją potrzebę a Rachela ? to samo. Szmulek pracuje na swojej posadzie bezpłatnie, Sara zajmuje się gospodarstwem a Heniuś bardzo udany chłopiec i uczy się b. chętnie.
Fragment listu napisanego w Lublinie w dniu 7 stycznia 1941 r. przez Froima Żytomirskiego do Leona Żytomirskiego będącego w Palestynie.
5 marca - Jeżeli nie jest ciężko dla Ciebie, moja droga, to b. proszę przysłać mi paczkę żywnościową, za co dziękuję z góry.
Fragment kartki pocztowej napisanej w Lublinie w dniu 5 marca 1941 r. przez Froima Żytomirskiego do kuzynki Leny Hechtman (Mamzy) przebywającej w Nowym Jorku.
marzec (?) - Rodzina Żytomirskich przenosi się z ulicy Szewskiej 3 na ul. Kowalską 11.
8 października ? Dziękuję za dobrą pamięć o mnie i proszę w przyszłości nie zapominać o nas. My wszyscy żyjemy i jesteśmy zdrowi (...). Serdeczne pozdrowienia od mojej żony i dzieci.
Fragment ostatniej kartki pocztowej napisanej w Lublinie w dniu 8 października 1941 r. przez Froima Żytomirskiego do kuzynki Leny Hechtman zwanej Mamzą.
10 listopada ? umiera Froim Żytomirski. Do końca zachował spokój ducha i optymizm. Gdy umierał, miał powiedzieć, żeby pochowano go przy bramie cmentarnej - chciał jako pierwszy zobaczyć wyzwolenie Lublina. W 1943 r. w czasie likwidacji Nowego Cmentarza Żydowskiego w Lublinie jego nagrobek został zniszczony.
 
 
 
ROK 1942
noc z 16/17 marca ? rozpoczyna się akcja ?Ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej? na terenie Generalnej Guberni ? ?Akcja Reinhard?. Dziennie wywożono około 1400 osób. W trakcie wysiedlania getto obstawiono posterunkami SS i policji niemieckiej a Żydów spędzono na plac przy ulicy Targowej, gdzie przeprowadzano segregację. Chorych i niedołężnych zabijano na miejscu. Pozostałych ładowano do pociągu stojącego przy bocznicy kolejowej koło rzeźni. W zaplombowanych wagonach wywożono ich do obozu zagłady w Bełżcu.
16 kwietnia ? Decyzją gubernatora E. Zoernera do getta na Majdanie Tatarskim mogła przenosić się ludność żydowska posiadająca J-ausweisy. Ze starego getta przeniosło się około 7000 osób.
9 listopada ? ostateczna likwidacja getta na Majdanie Tatarskim.

10 sierpnia - Kochani rodzice! Serce moje z wami. (...) Bądźcie silni!
Fragment karty pocztowej Czerwonego Krzyża napisanej 7 stycznia 1942 przez stryja Henia - Leona Żytomirskiego z Palestyny. Zarejestrowana w Polsce w dniu 10 sierpnia 1942 r. w Biurze Informacyjnym Polskiego Czerwonego Krzyża.
9 listopada ? ostateczna likwidacja getta na Majdanie Tatarskim. Około 3000 osób przetransportowano na Majdanek na V pole. Kobiety, dzieci oraz starcy zostali poprowadzeni do komory gazowej. Tak prawdopodobnie zginął Henio Żytomirski.
 

 
ROK 1943
3 listopada ? Akcja Dożynki (Entertefest) na Majdanku. Była to ostatnia akcja likwidacyjna żydowskich więźniów Majdanka i robotników z żydowskich obozów pracy z terenu Lublina ? razem ponad 18 tys. osób. 
 
1942/1943 - Szmuel Żytomirski prawdopodobnie trafił do komanda zewnętrznego obozu na Majdanku, do tzw. Obozu Sportplatz, który mieścił się na Wieniawie. Więźniowie żydowscy budowali tam stadion sportowy dla SS.
8 stycznia ? Pozdrowienie otrzymałem. Niezmiernie wzruszony. (...) Ja z Heniusiem jesteśmy razem. Fragment listu Szmuela Żytomirskiego napisanego w Lublinie na karcie pocztowej do Leona Żytomirskiego. Karta została zarejestrowana w biurze Czerwonego Krzyża w Genewie w dniu 8 stycznia 1943 r. Nieznana jest data napisania listu.
19 marca ? Nie piszę nic o położeniu obecnem naszem, bo z pewnością i tak o tem wiecie. (...) Kończę i zasyłam więc życzenia Wam i wszystkim z tamtych stron.
Fragment ostatniego listu napisanego przez Szmuela Żytomirskiego w dniu 19 marca 1943 r. do swego brata Leona. Dziękuje w nim za paczkę żywnościową otrzymaną dwa dni wcześniej. Wspomina o zmianie swojego adresu na ulicę Drobną 7 (obóz Sportplatz na Wieniawie). W liście nie ma żadnej wzmianki o Heniu ani o najbliższych osobach z rodziny.
 
 
 
ROK 1944
23 lipca 1944 ? wyzwolenie Lublina.




 

 



Henio Żytomirski - kalendarium życia, Rodzina Żytomirskich - historia rodziny, Henio Żytomirski - życiorys, Rodzina Żytomirskich - drzewo genealogiczne, Netta Żytomirska-Avidar, Henio Żytomirski - fotografie, Rodzina Żytomirskich - fotografie, Rodzina Żytomirskich - dokumenty, Rodzina Żytomirskich - adresy,

-->

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: