TNN.PL              O nas    Leksykon "Pamięć Miejsca"    Przeczytaj! - Patrz! - Posłuchaj!    Przewodnik    Kontakt   
TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny > Lublin 1944 - 1988 > Niezależny ruch wydawniczy 1977-1989 > Opozycjoniści lubelscy
Janusz Krupski (1951-2010)

 

Kliknij TUTAJ aby obejrzeć zdjęcia
z Archiwum Janusza Krupskiego


Pseudonim Janusz Topacz.


Urodził się 9 maja 1951 w Lublinie. Zginął 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.

 
W latach 1970-1975 studiował historię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od 1976 roku. członek Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie.
W latach 1977-1988 redaktor niezależnego pisma „Spotkania”. Od 1980 do 1981 roku koordynator Sekcji Historycznej Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego, następnie Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
 
 
 
 
 
W latach 1990-1992 dyrektor wydawnictwa Editions Spotkania, następnie w latach 1991-1993 członek kolegium redakcyjnego tygodnika „Spotkania”.

Od 1992-1995 roku ekspert nadzwyczajnej sejmowej komisji do zbadania skutków stanu wojennego, a także ekspert Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej. W latach 1993-2000 prezes Wydawnictwa Krupski i S-ka. Od 2000 do 2006 roku wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej. Następnie, do 2010 roku, kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Pobierz Flash Player'a aby obejrzeć film.



Po rozpoczęciu studiów na KUL-u wraz z przyjaciółmi Bogdanem Borusewiczem i Piotrem Jeglińskim podejmował krytyczną dyskusję nad rzeczywistością komunizmu. W 1973 roku, pełniąc funkcję prezesa Koła Naukowego Historyków Studentów KUL, na wiecu studenckim przeciwstawił się odgórnemu zjednoczeniu organizacji młodzieżowych, a szczególnie powołaniu na KUL Socjalistycznego Związku Studentów Polskich jako reprezentacji wszystkich studentów; w sposób otwarty skrytykował wówczas ustrój PRL i jej sojusze. Po powstaniu SZSP wraz z Bogdanem Borusewiczem i Joanną Lubieniecką udał się do prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego, Wielkiego Kanclerza KUL, który m.in. po wysłuchaniu ich racji wprowadził zakaz funkcjonowania SZSP na tej uczelni.

Autorytetami duchowymi i intelektualnymi tego środowiska byli: dominikanin Ludwik Wiśniewski, kierujący Duszpasterstwem Akademickim, oraz Władysław Bartoszewski i Adam Stanowski, prowadzący seminaria i wykłady na KUL.

Latem 1974 roku Janusz Krupski planował wraz z Piotrem Jeglińskim wyjazd na Zachód w celu zdobycia powielacza potrzebnego do podziemnej działalności wydawniczej. Nie otrzymał jednak paszportu i Jegliński pojechał sam. Na początku 1976 roku przez Karola Wita Wójtowicza (aktora Sceny Plastycznej KUL) przysłał Januszowi Krupskiemu powielacz spirytusowy - jeden z pierwszych, jaki znalazł się w rękach opozycji.
 
 
Przeczytaj>>> relację Janusza Krupskiego o sprowadzeniu pierwszego powielacza.


Pod koniec 1975 roku Janusz Krupski był obecny jako obserwator podczas procesu studenta KUL Stanisława Kruszyńskiego, oskarżonego za krytykowanie ustroju w listach do rodziny i skazanego na dziesięć miesięcy więzienia. Wiosną 1976 roku uczestniczył w zbieraniu podpisów pod listem w jego obronie.

W czerwcu 1976 wraz z kolegami, występując jako Komitet Młodzieży Polskiej ds. Przestrzegania Postanowień Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, przekazał odbywającemu się w Warszawie Zgromadzeniu Młodzieży i Studentów Europy list otwarty, opisujący przypadki łamania praw człowieka w Polsce. Na przełomie lat 1976 i 1977 zbierał podpisy pod apelem o powołanie sejmowej komisji dla zbadania okoliczności wydarzeń czerwcowych w Radomiu i Ursusie.

Przekazywał Piotrowi Jeglińskiemu do Paryża oraz do Radia Wolna Europa zmikrofilmowane własnoręcznie materiały dotyczące opozycji w Polsce; w tym celu wyjeżdżał kilkakrotnie w 1977 roku do Drezna, gdzie był umówiony punkt kontaktowy. Potem został przesłuchany w tej sprawie przez milicję.

Dzięki pośrednictwu Antoniego Macierewicza zaczął powielać „Komunikat” Komitetu Obrony Robotników oraz trzy pierwsze numery niezależnego pisma literackiego „Zapis”. Przez pewien czas powielacz stał w jego domu. Razem z Karolem Witem-Wójtowiczem wymyślił nazwę firmującą te działania: Nieocenzurowana Oficyna Wydawnicza. Wkrótce Mirosław Chojecki zaproponował wspólne prowadzenie wydawnictwa przez środowisko warszawskie i lubelskie; przekazano mu z Lublina sprzęt powielaczowy. Następnie zaproponował zmianę nazwy i zajął się prowadzeniem Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA.

 
Kliknij TUTAJ oby obejrzeć
galerię z okładkami czasopisma "Spotkania"

Jesienią 1977 roku Janusz Krupski wraz z kolegami zaczął wydawać „Spotkania” - niezależne pismo młodych katolików. Obok niego pismo podpisywali Zdzisław Bradel, Wojciech Oracz, Józef Ruszar, Stefan Szaciłowski. Z pismem związany był Janusz Bazydło, współpracowali Jan Chomicki, Piotr Jegliński, Tadeusz Konopka.

Janusz Krupski, w podpisanym pseudonimem artykule wstępnym, sformułował cele polityczne środowiska „Spotkań”. Pisał: W oparciu o międzynarodową współpracę możemy dążyć do podstawowego dla nas celu, jakim jest niepodległa i demokratyczna Polska. Wolna Polska w Wolnym Świecie. Bez niepodległości narodów Związku Radzieckiego nie odzyskamy i nie utrzymamy własnej niezależności.
(O co chodzi?, „Spotkania” nr 1, 1977).
 
  

Pokaż Janusz Krupski na większej mapie

Na łamach rozprowadzanego bezpłatnie w nakładzie 300-400 egzemplarzy, liczącego początkowo 20-70 stron (w latach 80. kilkaset stron) pisma Spotkania" zamieszczano artykuły i wypowiedzi takich autorów, jak: księża Franciszek Blachnicki, Adam Boniecki, Henryk Gulbinowicz, Stanisław Małkowski, Tadeusz Styczeń, Józef Tischner, Ignacy Tokarczuk, Karol Wojtyła oraz Władysław Bartoszewski, Stefan Kisielewski, Stanisław Krajewski, Henryk Krzeczkowski, Jan Józef Lipski, Stanowski, Jacek Woźniakowski.

„Spotkania” charakteryzowały się otwarciem na dialog z przedstawicielami innych wyznań, a także z ludźmi niewierzącymi. Wyraźne było zainteresowanie chrześcijaństwem na Wschodzie. Zamieszczano dokumentację pontyfikatu Jana Pawła II, która nie mogła się ukazać w prasie oficjalnej, jak też wiele materiałów dotyczących życia katolickiego w Polsce, na Litwie, Ukrainie i Czechosłowacji zdjętych przez cenzurę. Opublikowano m.in. papieską encyklikę Redemptor hominis w języku czeskim (1980). Pisano o historii Polski powojennej, antysemityzmie, stosunkach polsko-żydowskich, polsko-niemieckich czy polsko-ukraińskich. W latach 80. pismo propagowało m.in. ruch non - violence.

Pod koniec 1978 roku Janusz Krupski dokonał prezentacji pisma w warszawskim salonie kultury niezależnej Anny i Tadeusza Walendowskich. Był jedyną osobą pozostającą w redakcji od początku do końca istnienia „Spotkań”, tzn. do numeru 35, wydanego jesienią 1988. Wielokrotnie uczestniczył w drukowaniu i kolportażu. Jego adres domowy podawano jako adres redakcji. Przyczynił się do powstania wydawnictwa Editions Spotkania w Paryżu, publikując od początku 1978 r. „Spotkania” w wersji dla emigracji, a także serii wydawniczej Biblioteka „Spotkań”, w ramach której ukazały się m.in. Wspomnienia z Kazachstanu ks. Władysława Bukowińskiego, Rozważania o moralności i przyczynach ucisku społecznego Simone Weil, Polski kształt dialogu ks. Tischnera, Wspomnienia starobielskie Józefa Czapskiego. Z udziałem Janusza Krupskiego działał też w Lublinie w mieszkaniu Bożeny Wronikowskiej Klub Dyskusyjny „Spotkań”.
 
 
Przeczytaj>>> poszczególne numery  "Spotkań" w Bibliotece Multimedialnej
 
 
Janusz Krupski został sygnatariuszem ogłoszonego 23 sierpnia 1979 apelu Komitetu Porozumienia na rzecz Samostanowienia Narodu o wolne wybory w Polsce. W latach 70. był wielokrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany przez milicję i Służbę Bezpieczeństwa.
 
Od jesieni 1980 do grudnia 1981 roku był koordynatorem Sekcji Historycznej przy Międzyzakładowym Komitecie Założycielskim, następnie Zarządzie Regionu NSZZ „Solidarność” w Gdańsku. Efektem prowadzonych przez niego prac dokumentacyjnych była książka zbiorowa Grudzień 1970 (Paryż 1986).

Po wprowadzeniu stanu wojennego uniknął internowania, ukrywał się. 22 października 1982 został aresztowany, po czym internowany do 8 grudnia 1982 w Lublinie. Odmówił wówczas propozycji ze strony SB, aby wydawać „Spotkania” oficjalnie.

21 stycznia 1983 został porwany na ulicy w Warszawie przez SB, następnie wywieziony do Puszczy Kampinoskiej i oblany żrącą substancją, fenolem, w wyniku czego został bardzo poważnie poparzony. Przeprowadzony w 1994 roku proces doprowadził do ukarania bezpośrednich sprawców porwania.


 
Biogram z:
Agata Kunicka-Goldfinger, Marek Kunicki-Goldfinger
 "Słownik opozycji PRL 1956-1989"
Wyd. Ośrodek "Karta"


Czytaj >>> relację Janusza Krupskiego nagraną w 2005 roku  ramach programu Historia Mówiona

Obejrzyj >>> filmy ze spaceru z Januszem Krupskim w 2007 roku po miejscach związanych ze środowiskiem "Spotkań"


Czytaj >>> relacje Janusza Bazydło, Wojciecha Samolińskiego, Wita Wójtowicza o Januszu Krupskim i środowisku „Spotkań"

Czytaj >>> artykuły wspomnieniowe opublikowane w prasie po śmierci Janusza Krupskiego

 

 

PRZECZYTAJ ! - Wirtualna Biblioteka
Lublin w pierwszym roku stanu wojennego 13 XII 1981-31 XII 1982 w świetle kalendarium MSW
Niezależny ruch wydawniczy w Lublinie w latach 1983-1989. Wybrane wydawnictwa książkowe
Pamiętniki i wspomnienia internowanego
Ludzie z Grupy D.
Miesiące Nr 2-3 '81

PATRZ! - Ikonografia









POSŁUCHAJ ! - Historia Mówiona
  Kozicki Piotr
Była to typowo rodzinna "impreza"
  Mika Marian
Na ul. Królewskiej
  Lesik Stepek Ilona
Powielacz "Zuzia"
  Bazydło Janusz
Temat porwania w życiu Janusza Krupskiego
  Kozicki Piotr
W samochodzie siedzą trzy dziwnie wyglądające osoby

POSŁUCHAJ! - Audycje radiowe
Spotkania, cz.2.
Spotkania, cz.3.
Historia Radia Solidarność ze Świdnika, cz.5.
Stan wojenny w Lublinie
Ogłoszenie stanu wojennego, cz.4
Aby odsłuchać dźwięki zainstaluj RealPlayer
POSŁUCHAJ! - Radio Pamięć
Posłuchaj Radia
Wymagany WinAmp

TNN.PL > Pamięć Miejsca  > Historia Lublina i Lubelszczyzny > Lublin 1944 - 1988 > Niezależny ruch wydawniczy 1977-1989 > Opozycjoniści lubelscy

Janusz Bazydło, Janusz Krupski (1951-2010), Adam Stanowski, o. Wacław Oszajca, Dariusz Wójcik, Zygmunt Kozicki, O. Marian Ludwik Wiśniewski, Alfred Bondos, Jan Magierski, Wojciech Samoliński, Bogdan Borusewicz, Maciej Sobieraj, Wiktor Tomasz Grudzień, Wojciech Guz, Wojciech Onyszkiewicz,

Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione
1997 - ; Wszystkie prawa zastrzeżone; Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, ul Grodzka 21, 20-112 Lublin

powered by prot hosting serwery

Wspłpraca: